vorming/bildung

Goethe (1749 - 1832)

'Het leven is een soort (...) gedicht: het heeft begin en eind, maar een geheel is het niet.'

Encyclopédie: Diderot & d'Alembert (1751 - 1772)

'Het doel van een encyclopedie is het verzamelen van de kennis die over de wereld is verspreid en haar als systeem aan onze samenleving te presenteren.' 

Leo Polak (1880 - 1941)

'Aan het individu moet een ongereglementeerd domein van onverboden actie worden gelaten, waarbinnen hij soeverein blijft en vrij ademhaalt.'

Cicero (106 - 43 v. Chr.)

'Wat zijn nu in het algemeen (...) de meest geschikte wapens van de oude dag? De vrije kunsten en de beoefening van deugden! Als je daaraan in elke levensfase veel aandacht hebt besteed, dan zullen ze na een lang en intens leven de prachtigste vruchten voortbrengen. (...) [H]et besef van een goed geleefd leven, de herinnering aan een veelheid van goede daden, is uitermate plezierig.' (Over ouderdom, p.9)

Wilhelm von Humboldt (1767 - 1835)

'Ieder individu, afhankelijk van zijn behoeften en mogelijkheden en gebonden aan de grenzen van zijn kracht, moet de kans hebben zich te ontwikkelen volgens zijn innerlijke persoonlijkheid.' (Gesammelte Schrifte, I, p. 111)

Thomas More, (1516)

'Utopia kent (...) in feite alleen natuurlijke religies: religies die gebaseerd zijn op rationele argumenten en de menselijke behoefte om een verklaring te vinden voor allerlei verschijnselen en niet op een of andere Openbaring van God.' (p. 138)

Martha Nussbaum (1947)

'Pluralisme en respect voor verschil zijn in zichzelf universele waarden.' (Women and Human Development, p.32).

Marcus Aurelius, (ca 170 -180 na Chr.)

'Acht jezelf goed genoeg alles te zeggen en te doen wat in overeenstemming is met de natuur en laat je niet van de wijs brengen als kritiek en gepraat van bepaalde lieden er het gevolg van zijn. Als het goed is dat iets gedaan of gezegd is, meen er dan de verantwoordelijkheid voor. Die anderen hebben immers hun eigen kompas en hun eigen motieven. Kijk daar niet naar om, maar ga door op de rechte weg en volg de natuur, die van jezelf en de Universele, want de weg van die twee is dezelfde.' (Boek V, 3)

Michel de Montaigne, (1580)

'Wat weet ik?'

Matthew Arnold, (1869)

'Estote ergo vos perfecti' ('Wees dus volmaakt')
(motto van Culture and Anarchy; afkomstig uit het evangelie van Mattheus)

Jaap van Praag, (1947)

'(...) humanisme betekent tegelijk die milde kunst, die zich met veel menselijk falen verzoend heeft en daaruit kracht put - glimlach zonder pessimisme en zelfzucht zonder zwaarwichtigheid.' (pg. 92)

Pierre Hadot, (1996)

'(...) een bepaalde existentiële keuze, die van het individu een totaal andere levenswijze vraagt, een overgang van heel het wezen uiteindelijk naar een zeker verlangen om op een bepaalde manier te zijn en te leven.'

Friedrich von Schiller, (1793)

'Het is de schoonheid die je bij de vrijheid brengt.'

Piet Spigt, (1981)

'We staan er voor het karwei van het leven zèlf op te knappen' .

Francis Bacon (1561 - 1626)

'Een verstandige vraag is de helft van de wijsheid.'

Hans-Georg Gadamer, (1960)

'Het fenomeen van het begrijpen (Verstehen) doortrekt niet alleen alle menselijke betrekkingen tot de wereld. Het heeft ook binnen de wetenschap een eigen zelfstandige geldigheid en verzet zich tegen de poging haar te herinterpreteren als een wetenschappelijke methode.' (xxvii)